Ryż i horchata od zawsze są bez glutenu, więc Walencja bez glutenu ma dobry punkt wyjścia. Gluten kryje się w tym, co stoi obok: w pszennych fartonach, które macza się w horchacie, w panierce i w chlebie podawanym do niemal wszystkiego. Lokalne stowarzyszenie osób z celiakią, ACECOVA, oznacza swoim znakiem piekarnie, cukiernie i restauracje, a jak ten znak wpisuje się w cały hiszpański system, wyjaśniono w tekście o hiszpańskich znakach certyfikacji, więc tutaj zostaje to, co specyficznie walenckie: ryż, napój i ciastko.
Walencja bez glutenu: paella w jednej porcji
Arrocería Ricepaella, przy Calle del Músico Peydró 4 w Ciutat Vella, serwuje wszystkie ryże i sernik ze znakiem ACECOVA, czyli „sin gluten”. Dania podaje się w porcjach dla jednej osoby, na ryżu z walenckiej Denominación de Origen, a w karcie są dwa warianty wegańskie: ryż z wiśniami i warzywami oraz ryż z warzywami z walenckiej huerty, który zmienia się wraz z sezonem.
Casa Carmela, w Malvarrosie, to klasyk walenckiej paelli, który ma porozumienie z ACECOVA, pieczywo bez glutenu i potrafi przygotować nawet dania w panierce w wersji dla celiaków. W centrum miasta działa LaLola, arrocería polecana celiakom przez to samo stowarzyszenie.
Horchata, farton i churros z Fallas
Horchata z chufy, czyli cibory jadalnej, jest napojem naturalnie wegańskim i bez glutenu. Problem zaczyna się od fartonu, długiego, puszystego ciastka z pszennej mąki, które z założenia służy do maczania. Wersję dla celiaków robi Baking Free, przy Carrer de Gil Roger 1, piekarnia z certyfikatem ACECOVA, która poza fartonami piecze chleb rustykalny, bułki, bagietki i panquemado, a także wielkanocne monas de Pascua oraz roscón de reyes. Horchatería Dolz, przy Avinguda de Blasco Ibáñez 84, znajduje się na liście lokali z opcjami dla celiaków.
W marcu, w czasie Fallas, miasto i ACECOVA uruchomiły w 2022 roku pierwsze mobilne stoisko z bezglutenowymi churros i buñuelos, przy Calle Jesús 41. Żeby to było możliwe, magistrat zmienił przepisy, które wcześniej uniemożliwiały taką sprzedaż na ulicznych stoiskach.
Miasto z własnym laboratorium
Walencja bez glutenu opiera się też na umowie miasta ze stowarzyszeniem: od ponad dwudziestu lat ratusz współpracuje z ACECOVA, która w 2023 roku reprezentowała 2560 rodzin. Miejskie laboratorium sprawdza, czy produkty z etykietą „sin gluten” faktycznie są dla celiaków bezpieczne, ze szczególną uwagą dla wypieków małych wytwórców, bo oni najczęściej robią je obok produktów z pszenicą. To tłumaczy, dlaczego znak ACECOVA ma tu wagę.
Santa Amalia, przy Carrer de Santa Amàlia 2 w dzielnicy La Saïdia, to cukiernia i piekarnia z certyfikatem ACECOVA, w której nic nie zawiera glutenu, od chleba po croissanty i brownies, a lokal prowadzi też catering. El Obrador del Celiaco, przy Carrer d’Aparicio Albiñana 2 w Campanarze, od 2017 roku pracuje bez glutenu i laktozy: piecze chleb, ciasta, donuty, ciasteczka i sernik. Sana Locura, przy Carrer del Convent de Santa Clara 12, należy do sieci FACE Restauración Sin Gluten i opiera się na zakwasie, wypiekach i argentyńskich empanadas. Inny stowarzyszeniowy znak, baskijski EZE, widnieje w barach pintxos w San Sebastián, gdzie o bezpieczeństwie decyduje rozmowa przy ladzie. Na deser działa ArteSana Gelat, przy Carrer de la Fusta 61, lodziarnia w całości bezglutenowa, z opcjami bez laktozy i wegańskimi.
Walencja bez glutenu wieczorem: restauracja, która była pierwsza
El Miracle, przy Carrer de Campoamor 42 w dzielnicy Algirós, to pierwsza w całości bezglutenowa restauracja z certyfikatem ACECOVA we Wspólnocie Walenckiej. Kuchnia jest śródziemnomorska z syryjskimi akcentami, a w karcie obok croquetas, crêpes i deserów znajdują się opcje wegańskie i wegetariańskie. Lokal zajął pierwsze miejsce w rankingu Celicidad w 2021 i ponownie w 2025 roku.
Na śniadanie i lunch, bez cukru i bez pszenicy, dobrze sprawdza się Berguna Gluten Free, przy Calle Moratín 13, z opcjami wegańskimi. Całą kartę wegańską i bezglutenową ma za to Pötstot w Barcelonie, a tamtejsze wegańskie i bezglutenowe restauracje zebrano osobno.
Z kolei jeśli po hiszpańskich wojażach szukacie sprawdzonych adresów na spokojny poranek w stolicy Polski, mamy gotową ściągawkę z własnego podwórka. Warszawska gastronomia nie zostaje w tyle i oferuje sporo lokali z roślinnymi, w pełni bezpiecznymi wypiekami. Wszystkie te miejsca zebraliśmy w osobnym przewodniku, w którym podpowiadamy, gdzie zjeść dobre śniadanie w Warszawie bez glutenu.
Adresy, godziny otwarcia i menu zmieniają się często, dlatego przed wizytą warto sprawdzić aktualne dane na stronie lub w profilu lokalu. Osoby z celiakią powinny potwierdzić, że wybrane danie przygotowuje się bez kontaktu z glutenem, zwłaszcza w arrocerías, które obok paelli serwują dania w panierce.
Doświadczony dziennikarz i autor, specjalizujący się w bieżących wiadomościach i recenzjach kulinarnych. Monitoruje wydarzenia kulinarne od ponad 5 lat.
