W ostatnich latach dieta bezglutenowa przestała być stosowana wyłącznie jako leczenie celiakii. Coraz częściej trafia do jadłospisu dzieci, których rodzice postrzegają ją jako „zdrowszą” formę żywienia. Najnowszy przegląd naukowy z 2025 roku pokazuje jednak, że eliminacja glutenu bez wskazań medycznych może przynieść więcej szkody niż pożytku.
Dieta bezglutenowa u dzieci – kiedy jest naprawdę konieczna?
Autorzy publikacji podkreślają, że dieta bezglutenowa powinna być traktowana jako forma terapii, a nie styl życia. Jej nieuzasadnione stosowanie u dzieci może zaburzać prawidłowy rozwój i prowadzić do długofalowych konsekwencji zdrowotnych.
Trzy różne zaburzenia związane z glutenem
- Celiakia – autoimmunologiczna choroba jelita cienkiego, w której gluten powoduje stan zapalny i zanik kosmków jelitowych (ok. 1% populacji).
- Alergia na pszenicę – reakcja alergiczna, która może prowadzić nawet do wstrząsu anafilaktycznego.
- Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCGS) – objawy po spożyciu glutenu bez markerów celiakii.
Brak rzetelnej diagnostyki sprawia, że te stany są często mylone, a dieta bezglutenowa wprowadzana „na wszelki wypadek”.
Niedobory na diecie bezglutenowej u dzieci
Jednym z kluczowych wniosków przeglądu są ryzyka żywieniowe. Badania pokazują, że dzieci na diecie bezglutenowej częściej cierpią na niedobory:
- żelaza,
- kwasu foliowego,
- witamin z grupy B (w tym B12),
- witaminy D,
- wapnia, cynku i magnezu.
Składniki te są niezbędne dla rozwoju kości, mózgu oraz prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Ten przepis na pizzę Szybka może Ci się naprawdę spodobać, ponieważ traktuje o gotowaniu w domu.
Produkty bezglutenowe – ukryta pułapka. Dietą bezglutenową u dzieci
Naukowcy zwracają uwagę, że przemysłowe produkty bezglutenowe często charakteryzują się:
- wyższą zawartością cukru,
- większą ilością tłuszczów nasyconych,
- niższą zawartością błonnika.
W efekcie dieta bezglutenowa może sprzyjać nadwadze oraz zaburzeniom metabolicznym.
Dieta bezglutenowa a zdrowie serca dziecka
Przegląd badań wskazuje, że długotrwałe stosowanie diety bezglutenowej bez kontroli dietetycznej może prowadzić do:
- podwyższenia poziomu cholesterolu LDL,
- zwiększenia masy ciała,
- większego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych w przyszłości.
Czy karmienie piersią chroni przed celiakią?
Analiza danych z dużych projektów badawczych (PreventCD oraz TEDDY) wykazała, że ani czas wprowadzania glutenu do diety niemowlęcia, ani karmienie piersią nie zmniejszają istotnie ryzyka rozwoju celiakii u dzieci z predyspozycją genetyczną.
Stanowisko naukowców
Dieta bezglutenowa jest niezbędnym leczeniem w przypadku potwierdzonej celiakii lub alergii na pszenicę. Jednak u zdrowych dzieci jej stosowanie bez wskazań medycznych może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Eksperci podkreślają konieczność precyzyjnej diagnostyki oraz wsparcia dietetycznego, aby uniknąć niepotrzebnych niedoborów i zaburzeń metabolicznych.
Źródło naukowe
Capra ME et al.
Gluten-related nutritional challenges in pediatric subjects: treatment and beyond
Frontiers in Nutrition, 2025
DOI: 10.3389/fnut.2025.1709121
Disclaimer medyczny
Artykuł ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani dietetycznej.
W przypadku podejrzenia celiakii, alergii pokarmowej lub innych problemów zdrowotnych u dziecka
konieczna jest konsultacja z lekarzem oraz wykonanie odpowiednich badań diagnostycznych.
Dołącz do nas na https://t.me/weganpolskapl.
Doświadczony dziennikarz i autor, specjalizujący się w bieżących wiadomościach i recenzjach kulinarnych. Monitoruje wydarzenia kulinarne od ponad 5 lat.
