Widok niedojedzonej owsianki w garnku to jeden z tych momentów, kiedy większość ludzi po prostu wylewa zawartość do zlewu. A szkoda, bo ugotowana owsianka to właściwie połowa gotowego ciasta – ma już odpowiednią wilgotność, jest zmiękczona i czeka tylko na resztę składników. Robię te ciasteczka od lat, zawsze wtedy, gdy w garnku zostaje więcej niż jedna porcja, i za każdym razem wychodzą inaczej – zależnie od tego, co akurat mam pod ręką w szafce z orzechami.
Jak wynika z analiz Polskiego Instytutu Ekonomicznego, statystyczny Polak marnuje rocznie 247 kg żywności – to piąte miejsce w Unii Europejskiej, gdzie średnia wynosi 173 kg na osobę. Produkty zbożowe, w tym płatki i kasze, regularnie znajdują się wśród najczęściej wyrzucanych – zwykle dlatego, że nikt nie wie, co zrobić z resztką po śniadaniu poza kolejną owsianką następnego dnia.
Co zrobić z resztek owsianki zamiast je wylewać
Zimna, ugotowana owsianka gęstnieje i traci apetyczny wygląd, ale w cieście to akurat zaleta – nie trzeba dodawać dodatkowego płynu. Kluczem jest tylko dobranie proporcji tak, żeby ciasteczka się nie rozpłynęły na blasze i nie wyszły gumowate. Poniższy przepis to wersja, którą testowałem wielokrotnie – z tłuszczem i odrobiną spulchniacza, bo bez nich owsianka sama w sobie robi się twarda jak kamyk po upieczeniu.
To nie jedyny sposób na zagospodarowanie kuchennych resztek w słodkiej wersji. Jeśli akurat w koszyku na owoce leżą jabłka, które już dawno straciły jędrność, sprawdzi się nasz wegański pudding z resztek jabłek – ta sama filozofia, inny efekt: kremowy zamiast chrupiącego.
Wegańskie ciasteczka owsiane bez glutenu – przepis
To przepis w 100% roślinny – bez jajek i bez masła – a przy tym bezpieczny dla osób na diecie bezglutenowej, pod jednym warunkiem: płatki owsiane muszą mieć certyfikat bezglutenowy. Zwykłe płatki owsiane, nawet jeśli owies sam w sobie nie zawiera glutenu, bardzo często są zanieczyszczone pszenicą już na etapie uprawy i przetwarzania – to jedna z najczęstszych pułapek w diecie bezglutenowej.
- Czas przygotowania: 10 minut
- Czas pieczenia: 15-18 minut
- Porcje: 12 ciasteczek
Składniki (na ok. 12 ciasteczek):
- 200 g ugotowanej, przestudzonej owsianki (na bazie certyfikowanych bezglutenowych płatków owsianych, ugotowanej na wodzie lub napoju roślinnym)
- 100 g mąki gryczanej
- 50 g zmielonych migdałów lub innych orzechów
- 3 łyżki oleju rzepakowego lub roztopionego oleju kokosowego
- 2 łyżki syropu klonowego (ilość zależy od tego, jak słodka była owsianka)
- 1 łyżeczka cynamonu
- 1/2 łyżeczki bezglutenowego proszku do pieczenia
- szczypta soli morskiej
- opcjonalnie: 2 łyżki rodzynek
Przygotowanie:
- Rozgrzej piekarnik do 180°C, blachę wyłóż papierem do pieczenia.
- W misce połącz przestudzoną owsiankę, mąkę gryczaną, zmielone migdały, proszek do pieczenia i sól – wymieszaj do uzyskania jednolitej masy.
- Dodaj olej i syrop klonowy, wymieszaj łyżką. Masa powinna być gęsta i lekko lepka, ale na tyle spójna, żeby dała się formować w kulki. Jeśli jest zbyt luźna, dosyp łyżkę mąki gryczanej; jeśli za sucha, dolej pół łyżki oleju.
- Formuj kulki wielkości orzecha włoskiego lub nieco większe – wyjdzie ich około 12, każde po ok. 35 g. Układaj na blasze w odstępach 3–4 cm i spłaszcz widelcem do grubości około 1 cm.
- Piecz 15–18 minut, aż brzegi się zarumienią. Ciasteczka są miękkie zaraz po wyjęciu z piekarnika – to normalne, twardnieją dopiero podczas stygnięcia na kratce, minimum 10 minut.
Przechowywanie: w szczelnym pojemniku, w temperaturze pokojowej, do 5 dni.
Jeśli szukasz więcej sprawdzonych pomysłów na wypieki bez pszenicy, zajrzyj do naszego przeglądu bezglutenowych deserów i wypieków – znajdziesz tam więcej przepisów testowanych w tej samej kuchni.
Kiedy się przydadzą
Te ciasteczka dobrze znoszą transport, więc sprawdzają się jako przekąska do szkolnej śniadaniówki, na wycieczkę albo do pracy. Jeśli organizujecie coś większego, na przykład urodziny czy spotkanie ze znajomymi na diecie mieszanej, warto je zestawić z innymi wegańskimi przekąskami bez glutenu na imprezę – ciasteczka jako słodki akcent obok wytrawnych propozycji zawsze się sprawdzają.
Najczęstsze pytania
Czy mogę użyć suchych płatków owsianych zamiast ugotowanej owsianki?
Nie w tych proporcjach – suche płatki wchłoną cały tłuszcz i masa się rozsypie. Jeśli nie masz akurat resztek owsianki, ugotuj świeżą porcję i odczekaj, aż ostygnie.
Dlaczego moje ciasteczka wyszły twarde jak kamień?
Najczęstsza przyczyna to zbyt długie pieczenie albo brak tłuszczu w cieście – bez oleju owsianka po upieczeniu robi się sucha i zbita, niezależnie od czasu w piekarniku.
Czy to ciasto nadaje się dla dzieci poniżej 2 lat?
Zachowaj tu ostrożność. Mielone orzechy niosą ryzyko reakcji alergicznej, a twarde ciasteczko może stanowić zagrożenie zadławieniem u małych dzieci, które nie mają jeszcze pełnego uzębienia – nie podawaj ich dzieciom poniżej 3–4 roku życia bez wcześniejszej konsultacji z pediatrą, zwłaszcza jeśli w rodzinie występują alergie pokarmowe. Jeśli chcesz ograniczyć cukier w diecie starszego dziecka, syrop klonowy możesz pominąć, ale dodaj wtedy 1–2 łyżki wody lub napoju roślinnego, żeby ciasto się nie kruszyło.
Czy da się je zamrozić?
Tak, w przeciwieństwie do wielu wilgotnych wypieków te ciasteczka dobrze znoszą mrożenie – po rozmrożeniu w temperaturze pokojowej odzyskują chrupkość.
Certyfikowane bezglutenowe płatki owsiane, mąkę gryczaną i orzechy do tego przepisu najłatwiej upolować przy okazji jednych zakupów – sprawdź nasz przewodnik po bezglutenowych zakupach w Biedronce i Lidlu, żeby wiedzieć, na jakie oznaczenia zwracać uwagę na półce.
Doświadczony dziennikarz i autor, specjalizujący się w bieżących wiadomościach i recenzjach kulinarnych. Monitoruje wydarzenia kulinarne od ponad 5 lat.
