Znalezienie bezglutenowego jedzenia w Pradze to przede wszystkim kwestia trzech rzeczy: znajomości oznaczeń „bez lepku” i „bezlepkové”, kilku konkretnych, w pełni dedykowanych adresów oraz jednego zupełnie lokalnego tematu, którego nie znajdzie się w żadnym innym kraju z tej serii – bezglutenowego piwa.
Kto certyfikuje bezglutenowe produkty w Czechach
Oznaczenia „bez lepku” i „bezlepkové” są regulowane unijnym rozporządzeniem (WE) nr 828/2014, tym samym, które obowiązuje w całej Unii Europejskiej – także w Portugalii i we Włoszech. System certyfikacji, który stoi za hasłem Praga bez glutenu, opiera się w Czechach na jednej lokalnej instytucji: Společnost pro bezlepkovou dietu z.s., z biurem przy Polská 1664/15 w Pradze 2, jest czeskim członkiem AOECS i zarządza w kraju europejskim symbolem przekreślonego kłosa w ramach systemu licencyjnego ELS. Produkt z tym symbolem przeszedł rygorystyczną kontrolę i jest zarejestrowany pod konkretnym numerem identyfikującym kraj, producenta i produkt.
Limit dla oznaczenia „bez lepku” wynosi maksymalnie 20 mg glutenu na kilogram produktu, a analizę musi wykonać akredytowane laboratorium. Osobne określenie, přirozeně bez lepku, oznacza „naturalnie bezglutenowe” i dotyczy produktów, które z definicji nie zawierają pszenicy, żyta czy jęczmienia, jak ryż czy kukurydza – tego oznaczenia nie wolno używać przy przetworzonej żywności.
W pełni bezglutenowe adresy w Pradze
Praga bez glutenu: trzy pewne, w pełni dedykowane adresy w centrum miasta. Alriso Risotteria Italiana na Betlémském náměstí w Pradze 1 to włoska restauracja w 100% bezglutenowa – cała karta, od przystawki po deser, przygotowywana jest na bazie ryżu Carnaroli zamiast pszenicy. Miejsce serwuje też bezglutenowe piwo, więc posiłek można popić czymś innym niż wodą mineralną.
Bassotto przy Pštrossova 1926/4 w Pradze 1 to piekarnia, kawiarnia i winiarnia w jednym, w całości bezglutenowa – oprócz pieczywa i ciast oferuje też bezglutenową pizzę przygotowywaną przez włoskiego kucharza. Drugi pewny adres na słodkości to Babiččina spíž przy Revoluční 23, bezglutenowa piekarnia z chlebem, bagietkami, ciastami i kanapkami, z częścią oferty także wegańską.
Wegetariańska scena, która przypadkiem jest bezglutenowa
Lehká hlava w Starym Mieście, działająca od 2005 roku przy Boršov 280/2, to najbardziej ugruntowana wegetariańska i wegańska restauracja w Pradze – wiele dań ma oznaczenie „bez lepku” wprost na karcie. To jednak nie jest dedykowany lokal bezglutenowy: kuchnia przygotowuje też dania z pszenicą, więc ryzyko zanieczyszczenia krzyżowego jest realne. Dla osób z celiakią bezpieczniejszym wyborem pozostają certyfikowane adresy wymienione wyżej. Lehká hlava sprawdzi się przede wszystkim przy łagodnej nietolerancji glutenu, po uprzednim potwierdzeniu konkretnego dania z personelem. Restauracja bywa pełna między 19:00 a 20:00, więc rezerwacja z wyprzedzeniem naprawdę się przydaje.
Bezglutenowe piwo – lokalny temat tej serii
Piwo bezglutenowe (po czesku bezlepkové pivo) to w Czechach osobny, świetnie rozwinięty segment rynku, dostępny w większości sklepów. Celia z browaru Žatecký pivovar i Bezlepkový ležák z browaru Bernard to dwie najpopularniejsze marki – obie warzone są w procesie deglutenizacji, w którym enzym rozkłada gluten ze słodu jęczmiennego do poziomu poniżej 20 ppm. To ważna różnica względem piwa naturalnie bezglutenowego: jęczmień w ogóle nie znika z receptury, dlatego osoby z alergią na jęczmień muszą uważać na ten proces przed zamówieniem.
Kilka zwrotów po czesku, które warto znać
- Mám celiakii. – Mam celiakię.
- Jsem vegan / veganka. – Jestem weganinem / weganką.
- Jsem vegetarián / vegetariánka. – Jestem wegetarianinem / wegetarianką.
- Je to bez lepku? – Czy to jest bez glutenu?
- Můžete mi doporučit bezlepkové a vegetariánské jídlo? – Czy może mi Pan/Pani polecić danie bezglutenowe i wegetariańskie?
Zakupy i przygotowanie
Ostatni element hasła Praga bez glutenu to zwykłe zakupy: sieci Albert, Billa i Tesco mają rozbudowane działy bezglutenowe z produktami oznaczonymi licencjonowanym symbolem przekreślonego kłosa. Společnost pro bezlepkovou dietu prowadzi też własną internetową mapę restauracji, cukierni i sklepów przyjaznych diecie bezglutenowej, aktualizowaną na bieżąco i obejmującą całą Pragę. Mapa dostępna jest na stronie Společnost pro bezlepkovou dietu, razem z pełną listą certyfikowanych produktów i poradami dla podróżujących.
Doświadczony dziennikarz i autor, specjalizujący się w bieżących wiadomościach i recenzjach kulinarnych. Monitoruje wydarzenia kulinarne od ponad 5 lat.
